Wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron, wzór i zasady

Porozumienie stron jest pierwszym sposobem rozwiązania umowy o pracę wymienionym w art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Przepisy nie przewidują dla niego szczególnej procedury, dlatego jego treść w całości zależy od ustaleń stron.

• Nie ma okresu wypowiedzenia: umowa rozwiązuje się w dniu uzgodnionym przez strony, także z dnia na dzień.
• Nie ma obowiązku podawania przyczyny ani pouczenia o odwołaniu do sądu pracy, bo porozumienie nie jest jednostronnym oświadczeniem.
• Nie ma konsultacji ze związkiem zawodowym z art. 38 Kodeksu pracy.
• Porozumienie można zawrzeć z każdym pracownikiem, także objętym szczególną ochroną przed wypowiedzeniem.
• Przepisy nie wymagają formy pisemnej dla ważności porozumienia, ale bez dokumentu trudno udowodnić datę i warunki. W praktyce porozumienie zawsze sporządza się na piśmie albo podpisuje elektronicznie.

Jeśli pracownik nie zgadza się na rozstanie, pozostaje wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę z pełną procedurą.

Porozumienie sprawdza się tam, gdzie obie strony chcą zakończyć współpracę sprawnie i bez sporu. Typowe sytuacje:

• pracownik ma nową pracę i chce odejść szybciej, niż pozwala okres wypowiedzenia umowy o pracę,
• reorganizacja lub likwidacja stanowiska, gdy pracownik akceptuje warunki rozstania, na przykład dodatkową kwotę albo termin dopasowany do jego planów,
• pracownik objęty szczególną ochroną, z którym wypowiedzenie jest niedopuszczalne, a obie strony chcą rozstania,
• rozstanie po utracie zaufania, gdy firma woli uniknąć sporu o przyczynę wypowiedzenia.

Porozumienie nie jest dobrym wyborem, gdy pracownik podpisuje je pod presją, w pośpiechu albo bez zrozumienia skutków. Oświadczenie złożone pod wpływem błędu lub groźby może zostać uchylone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego stosowanych przez art. 300 Kodeksu pracy. Daj czas na przeczytanie dokumentu i możliwość konsultacji.

Jeśli porozumienie zawiera się z inicjatywy pracodawcy, wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika (na przykład likwidacja stanowiska, reorganizacja, sytuacja ekonomiczna), a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 10 w związku z art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Jej wysokość zależy od stażu u danego pracodawcy:

Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy. Dlatego w porozumieniu warto wprost zapisać, z czyjej inicjatywy jest zawierane i z jakiej przyczyny. Dodatkowa kwota uzgodniona przez strony nie zastępuje odprawy ustawowej, chyba że porozumienie jasno ją w niej uwzględnia. Porozumienia z inicjatywy pracodawcy liczą się także do progu zwolnień grupowych, jeśli w ciągu 30 dni jest ich co najmniej 5.

Ochrona z art. 39, 41, 177 Kodeksu pracy i przepisów o związkach zawodowych dotyczy wypowiedzenia i rozwiązania umowy przez pracodawcę. Nie blokuje porozumienia, bo to pracownik współdecyduje o rozstaniu. Ciężarna pracownica, osoba w wieku przedemerytalnym czy działacz związkowy mogą więc zawrzeć porozumienie. Właśnie w tych sprawach zadbaj o to, żeby zgoda była świadoma: przekaż projekt wcześniej, nie wyznaczaj terminu „na dziś" i zapisz w dokumencie, że pracownik miał czas na zapoznanie się z treścią. Przegląd grup chronionych znajdziesz w poradniku ochrona przed zwolnieniem.

Tryb rozwiązania umowy i to, z czyjej inicjatywy doszło do porozumienia, mogą mieć znaczenie dla prawa do zasiłku dla bezrobotnych i momentu jego nabycia. Ocenia to powiatowy urząd pracy na podstawie dokumentów, w tym świadectwa pracy. Pracodawca nie powinien obiecywać pracownikowi konkretnych skutków w urzędzie. Wystarczy rzetelnie opisać w porozumieniu inicjatywę i przyczynę, a pracownik z pytaniami o zasiłek powinien zwrócić się do urzędu pracy.

W Zwalniam ten wzór wypełnia się danymi sprawy: system podpowiada, czy przy danej przyczynie i wielkości firmy należy się odprawa, dolicza porozumienie do licznika progu zwolnień grupowych i zapisuje podpisany dokument w archiwum.

Dzień rozwiązania umowy jest dniem ustania stosunku pracy. Tego dnia pracownik powinien otrzymać świadectwo pracy z trybem „rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron". Do tej daty zaplanuj rozliczenie urlopu (wykorzystanie albo ekwiwalent z art. 171 Kodeksu pracy), wypłatę wynagrodzenia i ewentualnej odprawy, zwrot sprzętu, blokadę dostępów do systemów i przekazanie obowiązków. Kolejne kroki zbiera checklista zwolnienia pracownika.